Verse-42-44
अध्याय 2 — सांख्य योग
श्लोक 42-44
🕉 मूल संस्कृत श्लोक
यामिमां पुष्पितां वाचं प्रवदन्त्यविपश्चितः ।
वेदवादरताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः ॥42॥
कामात्मानः स्वर्गपरा जन्मकर्मफलप्रदाम् ।
क्रियाविशेष बहुलां भोगैश्वर्य गतिं प्रति ॥43॥
भोगैश्वर्य प्रसक्तानां तयापहृत चेतसाम् ।
व्यवसायात्मिका बुद्धिः समाधौ न विधीयते ॥44॥
🕉 हिन्दी अनुवाद
📜 अनुवाद
हिन्दी
&2@42&44
gs vtqZu! tks Hkksxksa esa rUe; gks jgs gSa] tks deZQy ds iz'kald osnokD;ksa esa gh izhfr j[krs gSa] ftudh cqf) esa LoxZ gh ije izkI; oLrq gS vkSj tks LoxZ ls c<+dj nwljh dksbZ oLrq gh ugha gS& ,slk dgus okys gSa] os vfoosdhtu bl izdkj ftl iqf"ir vFkkZr~ fn[kkÅ 'kksHkk;qDr ok.kh dks dgk djrs gSa tks fd tUe :Ik deZQy nsus okyh ,oa Hkksx rFkk ,s'o;Z dh izkfIr ds fy;s ukuk izdkj dh cgqr&lh fØ;kvksa dk o.kZu djus okyh gS] ml ok.kh }kjk ftudk fpÙk gj fy;k x;k gS] tks Hkksx vkSj ,s'o;Z esa vR;Ur vklDr gSa] mu iq#"kksa dh ijekRek esa fu'p;kfRed cqf) ugha gksrhA
u osnksa esa of.kZr deZ tks ldke]
ijs blls dqN Hkh u ekus uknkuA
ok.kh dgk djrs ,slh gSa oks]
ifj.kke ftldk LFkk;h u gksAA
lnk dkeuk;sa os djrs jgsa]
LoxZ dks gh tks lcls vPNk dgsaA
Hkksx&,s'o;Z esa jgrs exu]
deZ Qy gks ,slk fd ysa fQj tUeAA
blh esa gh fpÙk ftudk eksfgr gqvk]
Hkksx ,s'o;Z gh pkgsa lnkA
Hkksxksa esa vklDr mu iq#"kksa dh]
fLFkj gks u cqf) izHkq esa dHkhAA
bu 'yksdksa esa of.kZr psrkus okys ladsrksa dks /;ku ls ns[kks] xEHkhjrk ls fpUru djksA tks Hkksxksa esa gh rUe; gSa] LoxZ ls c<+dj dksbZ nwljh oLrq gS gh ugha&tks ,slk ekurs gSa rFkk osnksa esa Hkh ldke Hkko ls gh izhfr j[krs gSa&tks ok.kh fn[kkÅ¡] ckgjh 'kksHkk;qDr vkSj Hkksx&,s'o;Z esa vklDr j[kus okyh gS] mlh rd lhfer gS&thou dk fopkjghu lkjjfgr] foMEcukxzLr i{k gS ;gA euq"; thou vkSj dsoy Hkksxksa esa rUe;rk&;ksx esa dksbZ #fp ugha] fpUru ugha] fLFkfr ughaA euq"; thou Hkh ;fn dsoy Hkksxksa rd lhfer jg x;k] ;ksx dh fLFkfr u cu ik;s&dc lEHko gks fQj ;g\ Hkksxksa dh fLFkfr rks& tUedeZQyiznkue~ gh gS( ej&ej dj tUe ysuk vkSj tUe ysdj fQj ejuk&vkds tkrk jgk] tkds vkrk jgk] ;wa gh pDdj pkSjklh ds [kkrk jgkA lkspks&rc dSls vkSj dc NwV ik;saxs bl Hk;kog pØ ls\
LoxZ u rks ekuo thou dk izkIrO; gS vkSj u gh y{;A iq.;ksa ls LoxZ feysxk] ogk¡ vkxs vkSj iq.; lEHko ugha] lRlax&Hktu&lqfeju dh dksbZ fLFkfr ugha ogk¡A iwoZ iq.; {kh.k gksaxs] iqu% ykSVuk gksxk blh eR;Z&yksd esa blh deZ Qy pØ esa& {kh.ks iq.;s eR;Zyksda fo'kfUr ¼9@21½ rc dgk¡ dh cqf)eÙkk LoxZ dks gh lc dqN ekuus esa\
osnksa esa dsoy ldkerk ughaA ldkerk rks izkjfEHkd lk/kuk gks ldrh gSA osn ftl rÙo czã dk fu:i.k djrs gSa&mls NksM+ dsoy mlh ok.kh dk o.kZu] mlh esa vfHk#fp tks gekjh lkalkfjd dkeukvksa dh iwfrZ dj ns& ;g vU;k; gh rks dgk tk;sxk thou ds ml fojkV~] ije vkuUne; y{; ds lkFkA ;gha rd Lo;a dks lhfer j[kdj dSls dYiuk gks ldrh gS ijekRek esa fu'p;kfRedk cqf) dhA
osn fu%lUnsg ,oa fufoZokn gekjh Hkkjrh; lkaL—frd ijEijkvksa] izsj.kkvksa] fpUru&n'kZu ds ewy vk/kkj xzUFk gSaA vko';drk gS osnksa ds izfr mnkj Hkko cuk;s j[kus dhA osnksa ds rÙo dks igpkuus dhA vke leLr Qyksa dk jktk gSA e/kqj jl xkSjo gS vkez Qy djA ysfdu mlesa fNydk vkSj xqByh Hkh lkFk gSA fopkj djuk gksxk fd vkidks D;k pkfg;sA osnksa esa ldkerk Hkh gS] fu"dkerk Hkh] czã rÙo dk v{k; vkuUn Hkh gS vkSj ykSfdd dkeukvksa dh iwfrZ :Ik lk/ku rFkk rTtfur {kf.kd lq[k HkhA lkspks&D;k ikuk gS\ xhrk&mins'k dk vuwBk] foy{k.k ysfdu lh/kk Li’V b'kkjk( /;ku ls ns[kks! le>us&fopkjus ,oa thou esa mrkjus dk iz;kl djks&